Tarihçilerin dipnot sorunu: ‘Büyük Zafer’ polemiği

Tarihçilerin ve tarih meraklılarının başvuru kaynaklarından biri olan İstanbul Hükümetleri ve Milli Mücadele dizisi yakın zamanda tamamlandı. Prof. Dr. Sina Akşin, Büyük Zafer. İyonya Niyetlerini Çökerten Muharebe (1921-1922) eseriyle bu dizinin beşinci ve son cildini kaleme aldı. Eser, Sakarya Muharebesi’nin son günlerinden Büyük Zafer’e, ardından İzmir’in kurtarılışına ve İstanbul’un yönetiminin TBMM tarafından devralınması kadar geçen süreci ele alıyor.
Akşin’in eserinin yayınlanmasının ardından tarihçi yazar Zeki Sarıhan’ın başlattığı bir tartışma gündeme geldi. Sarıhan, Profesör Sina Akşin’in “İstanbul Hükümetleri ve Millî Mücadele V-Büyük Zafer, İyonya Niyetlerini Çökerten Muharebe (1921-1922)” adlı eserinde intihal olduğunu öne sürdü.

Sarıhan, Sina Akşin’in İstanbul Hükümetleri ve Milli Mücadele dizisinin daha önce yayınlanan ciltlerinden yararlandığını, Akşin’in de kendi kitabı olan ‘Kurtuluş Savaşı Günlüğü’nden sıklıkla yararlanarak, kaynak gösterdiğini belirtti. Sarıhan, “(Akşin’le) Karşılaştığımız zamanlarda Kurtuluş Savaşı Günlüğü’nün kendi çalışmaları için ne kadar önemli olduğunu söylüyor, ben de tabii bundan gurur duyuyor, ondan da diziyi bir an önce tamamlamasını istiyordum” dedi.

“KİTAP NERDEYSE, KURTULUŞ SAVAŞI GÜNLÜĞÜ 4. CİLDİNDEN YAPILMIŞ”

Sina Akşin’in son kitabını merakla edindiğini belirten Sarıhan, “Fakat o da ne? Kitap nerdeyse, Kurtuluş Savaşı Günlüğü 4. Cildinden yapılmış fakat kaynak gösterilmemiş bilgilerden oluşmuş” ifadelerini kullandı.

Sarıhan iddialarını şu şekilde ifade etti:

“Büyük Zafer” kitabında Kurtuluş Savaşı Günlüğü Dördüncü ciltten kaynak gösterilmemiş en az 550 “alma” vardır! Bunların bir kısmı aynı cümlelerle, bir kısmı biraz kısaltılarak verilmektedir. Yani, Akşin kendisinden beklenmeyen bir tutumla, amatör bir yazarın yaptığı gibi (o, kaynak göstermeksizin 534 intihal yapmıştı) kaynak göstermeksizin Kurtuluş Savaşı Günlüğü Dördüncü Cilt’teki bilgileri, sorumsuzca yağmalayarak kendine mal etme yolunu seçmiştir.”

Sarıhan, Akşin’in yeniden bir sürü gazete ve kitap taramadan, az emekle bu kitabı yazmak zorunda kaldığı için kaynak göstermeden ‘alma’ yaptığını öne sürdü. Sarıhan iddialarını desteklemek için şöyle bir örnek verdi:

“Akşin’in bu kitabının bazı sayfalarında zikredilen 10-15 olayın hepsi Kurtuluş Savaşı Günlüğü’nden alınmıştır. Bunları parapgraf sonuna koyduğu (24/8) (8. Ayın 24’ü) gibi bilgilere bakarak Kurtuluş Savaşı Günlüğü’nden hemen bulmak mümkündür. Kitap 20 bölümden oluşmuş gibi görünüyorsa da bu konular içinde bir bütünlük yoktur. Bu nedenle Kurtuluş Savaşı Günlüğü’nde olduğu gibi bir tarih sıralamasına dönüşmüş gibidir.”

Akşin’e çalışmalarında başarılar dileyen Sarıhan, kaynak göstermenin bir entelektüel zorunluluk olduğunun altını çizdi.

SİNA AKŞİN: KAYNAK GÖSTERDİM, SARIHAN’A BORÇLUYUM

Odatv SinaAkşin’e ulaşarak Zeki Sarıhan’ın iddialarını kendisine sordu. Akşin kaynak gösterdiğini belirterek Sarıhan’ın yönelttiği intihal suçlamasına şöyle yanıt verdi:

“Sarıhan’ın kitabından o kadar çok yararlandım ki her nokta dipnot düşmek can sıkıcı olurdu. Kurtuluş Savaşı Günlüğü’nden büyük ölçüde yararlandım ve bunu hiç saklamadım.

Tarihler ve bilgilerin büyük çoğunluğu Sarıhan’ın eserinden alınmıştır. O kadar çok borçluyum ki Sarıhan’ın kitabına her alıntı yaptığımda kaynak göstermek estetik olmazdı, manasız dururdu.”

Akşin, “Sarıhan çok takdir ettiğim bir insandır” diyerek sözlerini tamamladı.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir